De term ’21ste eeuwse vaardigheden’ is een verzameling van een aantal algemene vaardigheden die belangrijk zijn in de huidige kennis- en netwerksamenleving. Deze vaardigheden zijn niet nieuw, maar helpen kinderen en jongeren om hun weg te vinden in de, steeds meer, gemondialiseerde en gedigitaliseerde wereld.

Modellen en definities

Over de jaren zijn verschillende modellen en definities naar buiten gebracht. Begin 2016 presenteerden SLO en Kennisnet een nieuw, meer gedetailleerd model van 21ste eeuwse vaardigheden. Dit model omschrijft elf vaardigheden:

  • CreativiteitModel_21e_eeuwse_vaardigheden
  • Kritisch denken
  • Communiceren
  • Samenwerken
  • Sociale en culturele vaardigheden (burgerschap)
  • Probleemoplossend vermogen
  • Zelfregulering
  • ICT-basiskennis
  • Mediawijsheid
  • Computational skills
  • Informatievaardigheden

De laatste vier vaardigheden hebben een digitale insteek. Gezamenlijk worden deze vaardigheden ook wel ‘digitale geletterdheid’ genoemd.

Digitale geletterdheid

De term ‘digitale geletterdheid’ is in 2012 geïntroduceerd door het Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW). De KNAW pleit sinds die tijd voor een nieuw, verplicht vak in de onderbouw van havo/vwo en grondige vernieuwing van het keuzevak Informatica in de bovenbouw. Deze term is vrij snel daarna ook geadopteerd door stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO) en Kennisnet.

Ook in het advies van het Platform 2032 is veel aandacht voor digitale geletterdheid. Het Platform vindt dat ‘leerlingen de kansen van de digitale wereld volop moeten leren benutten. Tegelijkertijd moeten ze zich bewust zijn van de gevolgen van hun mediagedrag.’

Volgens het Platform 2032 maakt ‘toekomstgericht onderwijs leerlingen mediawijs en digitaal vaardig en stelt hen in staat om zich op dit vlak te blijven ontwikkelen.’

Dit wordt zo belangrijk geacht dat in het advies wordt gepleit om digitale geletterdheid op te nemen in de vaste basis van kennis en vaardigheden voor iedere leerling. Digitale geletterdheid moet dan ook onderdeel worden van het verplichte kerncurriculum als het aan het platform ligt.

21ste eeuwse vaardigheden in het onderwijs

onderwijs-toekomst-21e-eeuw-educatie-toekomstSLO heeft in 2014 een onderzoek uitgevoerd naar de mate van aandacht voor en integratie van de 21ste eeuwse vaardigheden in het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs.

Uit dat onderzoek bleek dat de 21ste eeuwse vaardigheden nog weinig doelgericht en structureel aan de orde komen in het onderwijs. Vooral creatief en probleemoplossend denken en handelen en digitale geletterdheid waren nog weinig uitgewerkt. Dit zijn ook de vaardigheden waarover leraren aangeven behoefte te hebben aan meer kennis en inzicht in wat de vaardigheden concreet inhouden, en aan lesmaterialen voor concrete houvast in de praktijk.

Ondersteuning voor scholen

Social Media Wijs kan scholen ondersteunen op het gebied van digitale geletterdheid. Wij bieden o.a. trainingen en workshops aan op het gebied van mediawijsheid en digitale vaardigheden voor leraren. Wij bieden ook lesmaterialen voor leerlingen in het PO, VO en MBO. Klik hieronder voor meer informatie over ons aanbod in uw sector: